Bugün 20 Ekim 2019 Pazar
Bayram Ve Şiir
Hayyam’dan rubai gibidir bayramlar.
17.08.2019Yunus KARA - info@duzceobjektif.comYazi Arşivi
Şiir, binlerce kelimenin içinden bir sanatkâr titizliği ile seçilen özel bir dil; bayram, üç yüz altmış beş günün içinden süzülen nadide günlerdir. O yüzden bayramlarda güneş bir farklı doğar, yağmur, bulut ayrı manalar taşır.
Her gün yediğimiz yemekler, tatlılar bayram günlerinde damağımızda farklı lezzetler bırakır. Çünkü “bayramlar günlerin şiiri, zamanın en nadide mısralarıdır.” Didaktik bir nesir monotonluğunda devam eden yılların satır aralarına sıkıştırılmış Karacaoğlan dörtlüğü, Hayyam’dan rubai gibidir bayramlar.
O yüzden en güzel giysilerimizi bayramlara saklar, bayramlarda bütün işlerimizi erteler, dünya meşakkatinin dostlarımızla aramıza koyduğu mesafeleri birkaç günlüğüne de olsa yok ederiz. Kırdığımız kalpleri onarma, kalbimizi kıranları affetme makamına yükseliriz o günlerde. Kısacası sıradan zamanlarda devrik bir cümle iken, bayramlarda mısra mısra, beyit beyit şiir oluruz.
Bunun idrakinde olan ecdadımız, bu özel günlere şiir âleminde ayrı bir yer vermiş, hatta işi biraz daha ileri götürerek “şiirimizde bayramla alakalı ayrı bir tür” oluşturmuştur.
“Iydiye” adı verilen bu tür, en basit anlamı ile bayramlar vesilesi ile yazılan kaside demektir. Bir başka deyişle ramazan bayramı (Iyd-i fıtr),kurban bayramı (ıyd-i adhâ) ve nevrûz dolayısıyla yazılan övgü şiirleridir. Ya da teşbîb bölümlerinde bayram tasviri yapılan, bayramların anlatıldığı kasidelerdir “ıydiyeler”.
İlk örneklerine 15. Asırdan itibaren rastladığımız ıydiyelerde önce o günlere kavuşmanın şükrü yer alır. Bunu, bayramı büyük bir neşe ile geçirmek gerektiğini vurgulayan beyitler takip eder. Mevsime göre bayramda yapılması gerekenler bir sanatkâr duyarlılığı ile sıralanır. Bayram yerlerinin, yapılan eğlencelerin ve halkın coşkusunun anlatımında mahalli ve mili unsurlar günlük hayatın aynası ile yansıtılır. Sonra bütün Klasik Türk Şiiri örneklerinde olduğu gibi ıydiyeler de dua bölümü ile son bulur.
İlk örnekleri diyebileceğimiz Ahmet Paşa ve TâcizâdeCâfer Çelebi’den sonra yaşayan her Türk şairin divanında rastlanacak kadar yaygınlaşmıştır ıydiyeler.
“Sanmanız gülgûn şafak oldu ufuktan âşikâr
Iyd için çarh-ı felek servini kurbân eyledi.”
Hayâlî Bey
(Şafak vakti ufukta beliren kızıllığı gül bahçesi sanmayın. Bu gün bayram ve o kızıllık feleğin kestiği kurbanın kanıdır.)
Yılda bir kurban keserler halk-ı âlem ıyd için
Dem-be-dem saat-be-saat ben senin kurbanınım.
Fuzûlî
Bayramınız Kutlu Olsun……

 
Tüm Yorumlar
Şuan Kayıtlı Bir Yorum Bulunmamaktadır.İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Tüm Yorumlar

 
Arşiv
Anasayfa
Foto Galeri
Videolar
Köşe Yazarları
Hakkımızda
Reklamlar
Editör
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright © 2019 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.